De waarde van wol

schapen

Elk jaar weer komen er wereldwijd miljoenen kilo’s wol van geschoren schapen af. Twee jaar geleden kopten de kranten met ‘Jaarlijks gaat 1,5 miljoen kilo wol de Nederlandse verbrandingsoven in.’ Dat is natuurlijk doodzonde want wol is een prachtig product. Daarom in deze blog, een ode aan wol.

De liefde voor wol zie je terug in mijn huis. Een wollen lampje, met wol van Europese schapen, van LumaLano. Een wollen wandkleed meegenomen van onze reis in Kirgizië. De kussens van de bank zijn gevuld met Nederlandse wol van het Hollands Wol Collectief. We slapen op natuurlijke matrassen met wol van Bedaffair. Mijn kinderen slapen onder een oude wollen deken van mijn oom en er liggen diverse wollen plaids (o.a. meegenomen op onze eerste reis uit Pakistan en Nepal) door het huis heen. 

Eigenschappen van wol

Wol is warm, zacht en van nature zelfreinigend. Het bevat lanoline. Een natuurlijk vet dat vuil-en waterafstotend is. Lanoline werkt als een natuurlijke zeep als het met vocht in aanraking komt. Daarnaast is wol isolerend. De kleine vezels zijn gekruld en daar tussen blijft stilstaande lucht zitten. Een perfecte isolatie. Daarnaast kan wol veel vocht opnemen zonder vochtig aan te voelen. Het is ook heel veerkrachtig waardoor wollen kleding zacht aanvoelt. Wol is wel lastiger te wassen en het pluist makkelijk. Eigenlijk hoef je wol bijna nooit te wassen en even ophangen in de mist is de beste methode om het te verfrissen. 

Mogelijkheden met wol

Wol heeft veel toepassingen. In de mode maar ook in het interieur en de woningbouw. Van een lekkere wollen trui tot aan een mooi wollen vloerkleed. Maar ook voor dekens, shawls, wandkleden en natuurlijke isolatie in biobased gebouwen kan wol gebruikt worden.
Ook is het heel leuk om zelf een vacht te vilten. Ik heb laatst een workshop georganiseerd en bovenstaande foto is het resultaat daar van. Mijn oudste dochter had ook het thema wol op school. Ik mocht mee met de klas naar het museum. We begonnen met de wol te verven met een natuurlijke verf. Ook mochten de wol kaarden zoals je op de tweede foto kunt zien. En de laatste foto is in een winkel in Franeker waar we konden zien hoe de wol gesponnen werd. 

Waarom wordt er dan toch wol verbrand?

In Nederland worden schapen niet gehouden voor hun wol maar voor hun vlees, melk of als grazers. Toch worden ze elk jaar geschoren maar die wol wordt nauwelijks gebruikt. Daardoor ontvangt de schapenboer en bijna geen geld voor. Het is niks waard en daardoor blijven boeren er vaak mee zitten. Voor corona werd het naar China getransporteerd maar die kosten zijn nu ook hoger geworden waardoor dat niet loont. 

Het ironische aan dit verhaal is dat wij wel wol gebruiken voor allerlei toepassingen maar daarvoor graag de wol uit Frankrijk, of nog erger, Nieuw-Zeeland willen gebruiken. En om het verhaal nog absurder te maken is wol in Nieuw-Zeeland ook niks waard. De boeren daar proberen een schaap te fokken dat zelf z’n wol verliest. Zo zijn ze minder tijd en kosten kwijt aan het scheren. Absurd toch!

Het is zonde dat wij wol als afval restproduct zien, terwijl je er ontzettend veel mooie toepassingen voor hebt. Gelukkig geeft het Hollands Wol Collectief wol weer waarde. Zij zorgen voor het proces van de inkoop van de wol tot en met de productie van wollen halffabricaten.

“Wij geloven dat er nu actie nodig is om onze samenleving klaar te maken voor de toekomst. Met het herstellen van de wolketen stellen we een voorbeeld voor de circulaire economie vanuit een gezonde mix tussen idealisme en realisme.”

Wol en kunst

Claudy Jongstra is kunstenares en gebruikt in haar werk wol van een kudde Drentse heideschapen. Ze verft het met planten die in Nederland groeien. In museum Kranenburgh in Bergen is nog t/m 17 september haar prachtige werk te zien. Ze heeft een zaalvullend werk gemaakt geïnspireerd op Picasso: ‘Guernica de la Ecología’. “Met haar kunstwerk van wol maakt de kunstenaar een vuist tegen een onachtzame wereld die liefdeloos met de aarde omgaat. Een wereld die de biodiversiteit bedreigt en bijvoorbeeld de verfplanten die het natuurlijk kleuren van wol mogelijk maken, laat verdwijnen. Een aanklacht vertaald in boos-kolkende tinten zwart, wit en sepia-grijs. “
Bijzonder en overweldigend om te zien. De zaal met gekleurde wol en de processen die daarbij horen vond ik fantastisch om te zien. Zo heerlijk die natuurlijke en prachtige materialen.

De expositie van de Almeerse wolunie op de Floriade was mijn favoriete paviljoen. Wat prachtig al die natuurlijk verfkleuren waarmee ze de wol verven. De warmte en geborgenheid van wol kwamen goed naar voren in het paviljoen. De enthousiaste vrijwilligers deelden hun kennis en het materiaal stond centraal. 

Wil je zelf een wollen kunstwerk aan de muur?  Natalie Wool maakt prachtige en betaalbare wollen items. Ook kan je bij haar wolworkshops doen. Bij Natalie gaat niks verloren. De stukjes wol die ‘vies’ zijn en niet geschikt voor haar werk verwerkt ze in wolkorrels. Een prachtige meststof voor je planten. En 100%  circulair en duurzaam.

Fotocredits: De foto’s bij dit artikel zijn afkomstig van, en eigendom van, Studio Duurzaam Wonen.

Bekend van

Kies je voor een groene en duurzame kerst? Laat mij je inspireren met deze 10 tips voor een groene kerst. Want ook zonder groene boom in huis kan je de sfeer van deze tijd ervaren.
Zero-waste week. Geen afval, of in ieder geval minder afval produceren. Dit jaar is het thema ‘Liefde voor’. Want wat je lief hebt, daar zorg je goed voor en gooi je niet zo maar weg. Dat betekend dus minder afval.
Ben je op zoek naar een nieuwe vloer? Welke (duurzame) opties zijn er? In deze blog lees je de voor- en nadelen van verschillende vloeren.
Kies je voor een groene en duurzame kerst? Laat mij je inspireren met deze 10 tips voor een groene kerst. Want ook zonder groene boom in huis kan je de sfeer van deze tijd ervaren.
Zero-waste week. Geen afval, of in ieder geval minder afval produceren. Dit jaar is het thema ‘Liefde voor’. Want wat je lief hebt, daar zorg je goed voor en gooi je niet zo maar weg. Dat betekend dus minder afval.
Ben je op zoek naar een nieuwe vloer? Welke (duurzame) opties zijn er? In deze blog lees je de voor- en nadelen van verschillende vloeren.
Minder spullen hebben zorgt voor rust in je hoofd en voor overzicht. Opruimen gaat sneller en het werkt bevrijdend. Pas op, het kan verslavend werken!